# AI search: ChatGPT Search, Perplexity en Gemini

> AI search geeft één antwoord in plaats van tien links. Zo werken ChatGPT Search, Perplexity, Gemini en Copilot, en dit betekent het voor je website.

Bron: https://fellmedia.nl/kennisbank/geo/ai-zoekmachines/
Taal: Nederlands
Auteur: Martin Vellinga
Oorspronkelijke publicatiedatum: 2026-11-05

AI & GEO

# AI search: zo werken ChatGPT Search, Perplexity, Gemini en Copilot

Martin Vellinga
5 november 2026 · 9 min lezen

AI search is zoeken waarbij een AI-systeem je vraag zelf beantwoordt in plaats van een lijst met links te tonen. Het systeem zoekt actuele webpagina’s op, laat een taalmodel daar één antwoord van maken en zet de bronnen erbij. ChatGPT Search, Perplexity, Gemini, Microsoft Copilot en de AI Overviews en AI-modus van Google zijn de bekendste AI-zoekmachines.

In het kort

- Een AI-zoekmachine combineert twee dingen: een zoekindex die pagina’s vindt en een taalmodel dat er een antwoord van schrijft.

- Elke AI-zoekmachine haalt zijn bronnen ergens anders vandaan. Google gebruikt de eigen index, Copilot leunt op Bing, ChatGPT en Perplexity hebben eigen crawlers.

- Het bereik is groot: AI Overviews hebben volgens Google meer dan 2,5 miljard maandelijkse gebruikers (mei 2026), ChatGPT ongeveer 900 miljoen per week (februari 2026).

- Voor je website betekent AI search dat je niet alleen om een klik strijdt, maar om een plek in het antwoord.

- Alleen Google en Bing geven je in 2026 eigen cijfers over je zichtbaarheid in hun AI-antwoorden.

## Wat is AI search precies?

AI search is een manier van zoeken waarbij een taalmodel de vraag interpreteert, relevante pagina’s ophaalt en daaruit één samenhangend antwoord schrijft, meestal met bronvermelding. Je typt geen losse zoekwoorden meer, maar stelt een complete vraag met context.

Het verschil met een klassieke zoekmachine zit in de rolverdeling. Bij Google zonder AI kies je zelf welke van de tien resultaten je opent. Bij AI search kiest het systeem een handvol bronnen voor je en vat die samen. Wie niet tussen die bronnen staat, komt in het antwoord niet voor.

Let op de dubbele betekenis. Met “AI search” bedoelen softwarebedrijven soms ook een slimme zoekfunctie binnen een website of bedrijfssysteem, zoals Azure AI Search van Microsoft. Dat is een product om je eigen documenten doorzoekbaar te maken. Dit artikel gaat over AI-zoekmachines op het open web, waar jouw klanten informatie en aanbieders zoeken.

## Hoe werkt een AI-zoekmachine?

Een AI-zoekmachine werkt in vier stappen: de vraag begrijpen, bronnen ophalen, passages selecteren en een antwoord schrijven. De techniek daarachter heet retrieval-augmented generation: eerst ophalen, dan genereren.

- De vraag wordt uitgesplitst. Het systeem maakt van één vraag vaak meerdere zoekopdrachten. Google noemt dat query fan-out: “a set of concurrent, related queries generated by the model”, volgens de gids voor generatieve AI van Google Search Central (bijgewerkt 10 juli 2026).

- Bronnen worden opgehaald. Uit een zoekindex of live van het web. Welke index dat is, verschilt per aanbieder.

- Passages worden gekozen. Het model leest de pagina’s en neemt de stukken over die de vraag het duidelijkst beantwoorden.

- Het antwoord wordt geschreven. Met links of bronnummers erbij, zodat je kunt controleren waar een bewering vandaan komt.

Een taalmodel kan ook antwoorden zonder te zoeken, puur uit wat het tijdens de training leerde. Dan ontbreken bronnen en kan de informatie verouderd zijn. Het verschil tussen die twee routes leggen we uit in ons artikel over [llm seo](https://fellmedia.nl/kennisbank/geo/llm-seo/).

## De vijf grote AI-zoekmachines naast elkaar

De bekendste AI-zoekmachines verschillen vooral in waar ze hun bronnen vandaan halen en of jij als website-eigenaar kunt zien hoe vaak je erin staat. Deze tabel zet ze naast elkaar.

AI-zoekmachine
Waar komen de bronnen vandaan
Bronnen zichtbaar
Crawler of bron die toegang nodig heeft
Eigen rapport voor websites

Google AI Overviews
Google-index
Ja, als links bij het antwoord
Googlebot
Ja, rapport voor generatieve AI in Search Console

Google AI-modus
Google-index, met query fan-out
Ja
Googlebot
Ja, zelfde rapport in Search Console

ChatGPT Search
Eigen zoeksysteem dat het web doorzoekt
Ja, met bronnen in een zijbalk
OAI-SearchBot
Nee

Perplexity
Eigen index en live ophalen
Ja, genummerde bronnen
PerplexityBot en Perplexity-User
Nee

Microsoft Copilot
Bing-index
Ja
Bingbot
Ja, AI Performance in Bing Webmaster Tools

Bronnen: Google Search Central en Search Console Help, OpenAI, Perplexity-documentatie en Bing Webmaster Tools, geraadpleegd op 4 november 2026.

### Google: AI Overviews en de AI-modus

Wie zoekt naar een AI zoekmachine van Google, komt uit bij twee functies binnen Google Zoeken. Een [ai overview](https://fellmedia.nl/kennisbank/geo/google-ai-overviews/) is de samenvatting die boven de gewone resultaten verschijnt. De [ai modus google](https://fellmedia.nl/kennisbank/geo/google-ai-modus/) is een apart tabblad waarin je een heel gesprek voert met doorvragen. Beide draaien op Gemini en halen hun bronnen uit dezelfde index als de gewone zoekresultaten. Volgens Sundar Pichai op Google I/O (mei 2026) hebben AI Overviews meer dan 2,5 miljard maandelijkse gebruikers. De losse Gemini-app passeerde volgens hetzelfde verslag de 900 miljoen.

### ChatGPT Search

ChatGPT Search is de zoekfunctie in ChatGPT. OpenAI kondigde hem aan op 31 oktober 2024 en stelde hem in december 2024 open voor gratis gebruikers. ChatGPT beslist zelf of een vraag een zoekopdracht nodig heeft, of je zet de zoekfunctie handmatig aan via het wereldbol-icoon. Elk antwoord met zoekresultaten toont de bronnen. ChatGPT had volgens OpenAI in februari 2026 ongeveer 900 miljoen wekelijkse gebruikers.

### Perplexity

Perplexity is vanaf het begin gebouwd als antwoordmachine: elke vraag start een zoekopdracht en het antwoord krijgt genummerde bronnen. De AI zoekmachine Perplexity gebruikt twee bezoekers op je site. PerplexityBot indexeert pagina’s voor de zoekresultaten en respecteert robots.txt. Perplexity-User haalt een pagina op als een gebruiker daarom vraagt en negeert robots.txt volgens de eigen documentatie “in het algemeen”, omdat een gebruiker de vraag stelde. Wie aan perplexity seo wil doen, zorgt dus eerst dat PerplexityBot welkom is.

### Microsoft Copilot

Copilot is de AI-assistent van Microsoft in Bing, Edge, Windows en Microsoft 365. De zoekantwoorden steunen op de Bing-index. In Bing Webmaster Tools staat sinds februari 2026 in public preview een AI Performance-rapport. Het toont hoe vaak je site als bron wordt aangehaald in Copilot en de AI-samenvattingen van Bing, welke pagina’s dat zijn en welke zoekvragen daartoe leidden. Klikken staan er niet in.

## Kan ChatGPT op internet zoeken?

Ja, ChatGPT kan het internet doorzoeken. Dat is precies wat ChatGPT Search doet: het systeem haalt actuele pagina’s op en noemt ze als bron. De Engelse vraag “does ChatGPT search the web” of “does ChatGPT search the internet” heeft daarom sinds eind 2024 een ja als antwoord. Zonder zoekfunctie antwoordt ChatGPT uit zijn trainingskennis, en dan ontbreken bronnen.

### ChatGPT Search als zoekmachine in Chrome

OpenAI biedt in de Chrome Web Store de extensie “ChatGPT search” aan. Die maakt ChatGPT Search de standaardzoekmachine in je adresbalk. De extensie heeft volgens de Chrome Web Store ongeveer 4 miljoen gebruikers en een waardering van 3,3 uit 5. Je moet ingelogd zijn op chatgpt.com. Typ je “!g” voor je zoekopdracht, dan stuurt de extensie je alsnog naar Google.

## ChatGPT Search vs Google: wanneer gebruik je wat?

ChatGPT Search en andere AI-zoekmachines zijn sterk in vragen die je uit meerdere bronnen moet samenstellen, Google is sterker in snel een specifieke pagina, winkel of plaats vinden. In de praktijk gebruiken mensen beide door elkaar.

Soort vraag
Handiger met AI search
Handiger met klassiek zoeken

Uitleg of vergelijking (“wat is het verschil tussen…”)
Ja, één samengevat antwoord
Je moet zelf meerdere pagina’s lezen

Advies op maat (“wat past bij mijn situatie…”)
Ja, je kunt context en doorvragen kwijt
Lastig in een paar zoekwoorden

Een bepaalde website of inlogpagina vinden
Omweg
Ja, sneller

Lokaal: openingstijden, route, reviews
Wisselend
Ja, met kaart en bedrijfsprofiel

Actueel nieuws van het laatste uur
Wisselend, afhankelijk van de bron
Ja

Producten vergelijken voor aankoop
Ja, als startpunt voor een shortlist
Ja, voor prijzen en voorraad

Voor ondernemers telt vooral de bovenste helft: bij uitleg-, advies- en vergelijkingsvragen vormt een klant zijn shortlist, en daar kiest de AI-zoekmachine de bronnen. Ook gesproken vragen aan een assistent horen in dit rijtje; meer daarover in ons artikel over [voice search](https://fellmedia.nl/kennisbank/zoekmachines/voice-search/).

## Wat betekent AI search voor jouw website?

AI search verschuift het doel van een klik naar een vermelding: je wilt dat het antwoord jouw bedrijf noemt of jouw pagina als bron gebruikt. Dat heeft drie gevolgen.

- Minder klikken op informatieve vragen. Als het antwoord al op het scherm staat, klikken minder mensen door. Wat dat betekent voor je verkeer en je cijfers, lees je in ons artikel over [zero click](https://fellmedia.nl/kennisbank/geo/zero-click/).

- Een kleinere shortlist. Een AI-antwoord noemt vaak maar een paar aanbieders. Er is geen tweede pagina om op terug te vallen.

- Je reputatie elders telt mee. AI-zoekmachines lezen niet alleen je eigen site, maar ook reviews, vakmedia en vergelijkingssites.

Het goede nieuws: de basis blijft hetzelfde. Google schrijft in zijn gids voor generatieve AI (juli 2026) dat optimaliseren voor AI-zoeken “still SEO” is. Wat er bij komt, heet geo of geo ai search: zorgen dat AI-systemen je begrijpen, vertrouwen en citeren. Hoe dat werkt, lees je op onze pagina over [geo optimalisatie](https://fellmedia.nl/geo-optimalisatie/). Het verschil met gewone SEO zetten we op een rij in [seo vs geo](https://fellmedia.nl/kennisbank/geo/seo-vs-geo/), en de aanpak voor één direct antwoord heet [answer engine optimization](https://fellmedia.nl/kennisbank/geo/aeo/).

## Hoe zie je of AI-zoekmachines jouw bedrijf noemen?

Je ziet het deels in de rapporten van Google en Bing en voor de rest door zelf vragen te stellen.

- Google Search Console heeft een rapport voor generatieve AI. Het toont hoe vaak links naar je site zijn vertoond in AI Overviews en de AI-modus, per pagina, land, datum en apparaat. Klikken staan er niet in.

- Bing Webmaster Tools toont in het AI Performance-rapport hoe vaak je als bron wordt aangehaald in Copilot en Bing, met de bijbehorende zoekvragen.

- ChatGPT en Perplexity geven website-eigenaren geen rapport. Daar werkt alleen een vaste set klantvragen die je periodiek opnieuw stelt.

Hoe je zo’n vaste meting opzet en welke tools daarbij helpen, staat op onze pagina over [ai zichtbaarheid](https://fellmedia.nl/ai-zichtbaarheid/).

### Twee snelle controles voor je eigen site

- Laat de juiste crawlers toe. Controleer of robots.txt, je firewall of CDN geen OAI-SearchBot, PerplexityBot of Bingbot blokkeert. Welke crawler waarvoor dient, staat in ons artikel over llm seo.

- Meld je aan bij Bing Webmaster Tools. Veel mkb-sites hebben alleen Search Console. Zonder Bing-account zie je niets van Copilot.

## Hoe helpt FellMedia bij AI search?

FellMedia is sinds 2014 een SEO-bureau voor het midden- en kleinbedrijf, opgericht door Martin Vellinga in ’s-Gravenzande. Wij nemen je vindbaarheid uit handen en volgen nieuwe zoekvormen zoals AI search op de voet: we testen ze en passen toe wat werkt. Onze ambitie is “in 90 dagen van zoekwoord naar klant”, niet als garantie maar als werkwijze. Wil je weten hoe jouw bedrijf er nu voor staat in AI-zoekmachines? Plan een strategiecall: [Binnen 90 dagen vindbaar & zichtbaar](https://fellmedia.nl/afspraak-maken/).

## Veelgestelde vragen over AI search

### Wat is AI search?

AI search is zoeken waarbij een AI-systeem je vraag beantwoordt met één geschreven antwoord in plaats van een lijst met links. Het systeem haalt actuele pagina’s op, laat een taalmodel ze samenvatten en vermeldt de bronnen. Voorbeelden zijn ChatGPT Search, Perplexity, Microsoft Copilot en de AI Overviews en AI-modus van Google.

### Heeft Google een AI-zoekmachine?

Ja. Google heeft AI Overviews, een samenvatting boven de zoekresultaten, en de AI-modus, een apart tabblad voor gesprekken met doorvragen. Beide draaien op Gemini en gebruiken de gewone Google-index.

### Kan ChatGPT op internet zoeken?

Ja. Sinds eind 2024 kan ChatGPT via ChatGPT Search actuele webpagina’s ophalen en als bron tonen. ChatGPT bepaalt zelf of een vraag een zoekopdracht nodig heeft, maar je kunt het zoeken ook handmatig aanzetten. Zonder zoekfunctie antwoordt het model uit trainingskennis, zonder bronnen.

### Is AI search beter dan Google?

Dat hangt af van de vraag. AI search werkt goed voor uitleg, advies en vergelijkingen, omdat het meerdere bronnen samenvat. Klassiek zoeken is sneller voor een bepaalde website, lokale informatie en het allerlaatste nieuws.

### Hoe kom ik met mijn bedrijf in AI-zoekmachines?

Begin bij goede SEO, want Google stelt dat optimaliseren voor AI-zoeken “still SEO” is. Laat daarnaast de crawlers van ChatGPT, Perplexity en Bing toe, beantwoord klantvragen direct en concreet, en zorg dat reviews en vermeldingen elders kloppen. Meet het effect in Search Console, Bing Webmaster Tools en met een vaste set vragen.

Laatst bijgewerkt: 4 november 2026.

Door Martin Vellinga, FellMedia

Martin VellingaSEO-specialist en oprichter van FellMedia. Werkt aan vindbaarheid met data, heldere inhoud en oog voor jouw bedrijf.

[Meer over Martin →](https://fellmedia.nl/over-martin/)

Op deze pagina[Wat is AI search precies?](https://fellmedia.nl/#onderdeel-1)[Hoe werkt een AI-zoekmachine?](https://fellmedia.nl/#onderdeel-2)[De vijf grote AI-zoekmachines naast elkaar](https://fellmedia.nl/#onderdeel-3)[Google: AI Overviews en de AI-modus](https://fellmedia.nl/#onderdeel-4)[ChatGPT Search](https://fellmedia.nl/#onderdeel-5)[Perplexity](https://fellmedia.nl/#onderdeel-6)[Microsoft Copilot](https://fellmedia.nl/#onderdeel-7)[Kan ChatGPT op internet zoeken?](https://fellmedia.nl/#onderdeel-8)[ChatGPT Search als zoekmachine in Chrome](https://fellmedia.nl/#onderdeel-9)[ChatGPT Search vs Google: wanneer gebruik je wat?](https://fellmedia.nl/#onderdeel-10)[Wat betekent AI search voor jouw website?](https://fellmedia.nl/#onderdeel-11)[Hoe zie je of AI-zoekmachines jouw bedrijf noemen?](https://fellmedia.nl/#onderdeel-12)[Twee snelle controles voor je eigen site](https://fellmedia.nl/#onderdeel-13)[Hoe helpt FellMedia bij AI search?](https://fellmedia.nl/#onderdeel-14)[Veelgestelde vragen over AI search](https://fellmedia.nl/#onderdeel-15)[Wat is AI search?](https://fellmedia.nl/#onderdeel-16)[Heeft Google een AI-zoekmachine?](https://fellmedia.nl/#onderdeel-17)[Kan ChatGPT op internet zoeken?](https://fellmedia.nl/#onderdeel-18)[Is AI search beter dan Google?](https://fellmedia.nl/#onderdeel-19)[Hoe kom ik met mijn bedrijf in AI-zoekmachines?](https://fellmedia.nl/#onderdeel-20)

### Van kennis naar kansen.

Wat kan jouw website beter doen?

[Even kennismaken →](https://fellmedia.nl/contact/)

Jouw volgende stap

## Waar liggen jouw online kansen?

Vertel me over je bedrijf. Ik denk graag met je mee.

[Plan een gratis gesprek →](https://fellmedia.nl/contact/)[of mail naar info@fellmedia.nl ↗](mailto:info@fellmedia.nl)
